Trong Nhân Tướng Học phương Đông, mái tóc không chỉ là yếu tố thẩm mỹ mà còn phản ánh khí huyết, thể chất, tuổi thọ, phúc họa và vận mệnh của một con người. Người xưa quan niệm rằng: “Tóc là huyết dư”, tức tóc là phần dư thừa của huyết. Vì vậy, tình trạng của mái tóc cho biết huyết khí thịnh hay suy, từ đó suy đoán sức khỏe, phú quý hay bần hàn, thọ yểu hay trường thọ.
Một người có tóc nhỏ, mịn, mềm mại, đen bóng và mọc dày vừa phải thường là người huyết khí sung mãn, cơ thể tráng kiện, ít bệnh tật và có tuổi thọ cao. Ngược lại, tóc khô, xơ cứng, thô ráp là biểu hiện của huyết khí suy yếu, dễ sinh bệnh, thể chất kém và tinh thần không ổn định.
Trong nhân tướng học, tóc mềm và mượt được coi là dấu hiệu của huyết vượng, cuộc sống tương đối thuận lợi, tâm tính ôn hòa. Trái lại, tóc khô cứng thường gắn với huyết thiếu, nội tâm dễ cô độc, cuộc đời nhiều trắc trở.
Đặc biệt, người có tóc nhỏ, mịn, đen, có mùi thơm tự nhiên được xem là tướng đại phú quý, vừa có phúc lộc vừa có thọ mệnh. Trong khi đó, tóc khô, cứng và dài lại là biểu hiện của số nghèo khổ, bần hàn, cuộc sống thiếu ổn định và dễ lâm cảnh túng thiếu.

Theo cổ nhân, tóc không nên quá dài. Tóc dài vừa phải, mềm mại là cát tướng, biểu thị tính cách hiền hòa, nhu thuận, cuộc sống ít sóng gió. Ngược lại, tóc dài quá mức bị coi là tướng cô khổ, dễ sống cô độc, thậm chí liên quan đến chết yểu nếu kết hợp với các tướng xấu khác.
Về màu sắc, tóc ngả vàng thường ứng với xung khắc vợ chồng, gia đạo bất hòa. Tóc đỏ trong nhân tướng học bị coi là đại hung, dễ gặp tai họa, bệnh tật, đao thương, vì vậy người xưa đặc biệt kiêng kỵ. Với những người có tóc đỏ bẩm sinh, cổ thư thậm chí khuyên không nên theo nghiệp binh đao, tránh môi trường nguy hiểm.
Ngược lại, trường hợp chưa già mà tóc đã bạc lại bị xem là dấu hiệu tính khí hung ác, nội tâm bất ổn. Tuy nhiên, nếu tóc đã bạc rồi lại đen trở lại, đây là tướng hiếm, biểu thị người hiền lành, có phúc khí, vận mệnh hồi sinh, hậu vận tốt.
Người có tóc rậm nhưng hôi bị xem là tướng bần tiện, không chỉ thiếu phúc mà còn khó giữ tiền. Tóc mọc cũn cỡn, khô, không phát triển lại phản ánh tâm địa gian tà, nội tâm lệch lạc, dễ sinh hành vi bất chính.
Tóc rậm quá mức thường gắn với tính cách ngoan cố, chậm hiểu, khó tiếp thu ý kiến người khác. Trong khi đó, tóc dày quá lại là dấu hiệu của người suốt đời dễ vướng vào kiện tụng, phiền não, tâm không an, vận không yên.
Đặc biệt, tóc rối trong nhân tướng học được coi là biểu hiện của số phiêu bạt giang hồ, cuộc đời nhiều biến động, khó an cư lâu dài.
Tóc mai giữ vai trò rất quan trọng khi luận tướng. Người không có tóc mai bị cho là có tâm tính hiểm độc, gian tà, khó tin cậy. Ngược lại, tóc mai rậm vừa phải là biểu hiện của người có phúc khí bảo trợ.
Tuy nhiên, tóc mai rậm quá, chờm xuống lông mày lại là hung tướng, dễ gặp tai họa, trắc trở lớn trong đời. Nếu tóc mai thô, khô, người đó thường đói khổ, tài chính kém, còn tóc mai thô khô, gãy nhiều thì suốt đời phiền não, đau buồn, tinh thần nặng nề.
Cổ nhân đặc biệt kiêng kỵ trường hợp tóc mai kéo dài đến tai, vì cho rằng người này dễ chết đói hoặc chết vì không ăn được, biểu hiện của vận mệnh suy kiệt. Nếu kết hợp với đầu nhỏ mà tóc lại dài, thì càng khó sống lâu.

Người có tóc xoăn tít thường được cho là trong người hay bị thương tích, cuộc đời nhiều khổ đau, va vấp liên tục.
Đối với nữ giới, tóc dài quá mức bị xem là tướng cô đơn, khổ sở, tình duyên trắc trở, hậu vận dễ lẻ loi.
Trong Mai Y Tướng Pháp, người xưa đã đúc kết tướng tóc và xương đầu qua những câu thơ hàm súc:
“Cha mẹ không nên tả hữu thiên
Làm quan hưởng thọ được dài niên
Tóc thưa, da mỏng đều tiện tướng
Trên đầu giốc cốt vũ phong hầu
Sau gáy xương liền phú quý lâu.”
Ý nghĩa bài thơ cho thấy: người có xương sau gáy liền mạch, kết hợp với tướng tóc hài hòa, là người có phúc đến già, hậu vận ổn định. Ngược lại, trên thót dưới ngắn, tóc và xương đầu không cân xứng, thường là tướng bần tiện, số người hầu, cuộc đời khó vươn lên.
Trong Nhân Tướng Học, tướng tóc là một trong những chỉ dấu quan trọng phản ánh khí huyết, tính cách và vận mệnh. Tuy nhiên, khi luận đoán cần kết hợp tổng thể khuôn mặt, xương tướng, thần khí và hành vi, tuyệt đối không nên chỉ nhìn tóc mà kết luận vội vàng. Tướng có thể đổi theo tâm, tóc có thể cải theo dưỡng sinh – tu tâm, dưỡng huyết chính là cách cải vận căn bản nhất.





